Türk Dil Kurultayı ve Dil Bayramı
İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda toplanan birinci Türk Dil Kurultay’ının açılış günü olan 26 Eylül, Dil Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin en önemli kültür kurumlarından biri olan Türk Dil Kurumu (TDK), 12 Temmuz 1932’de kurulmuştur.
Yeni Türkiye Cumhuriyeti’nde Dil ve Tarih, Atatürk’ün en çok önem verdiği olgulardı. Önce 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kurulmuştur.
Uluslaşmanın en önemli temellerinden bir diğeri de Dil’dir.
Bunun bilincinde olan Atatürk, beraberindekilere 11 Temmuz 1932’de ‘’Dil İşlerini Düşünmek Zamanı Gelmiştir, Ne Dersiniz?’’ sorusunu yöneltmiştir.
Atatürk, oradakilerin bu düşünceye katılması üzerine öyle ise Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti gibi bir de ona kardeş bir Dil Cemiyeti’nin kurulmasının uygun olacağını belirtmiştir.
Aynı toplantıda ‘’Adı Türk Dili Tetkik Cemiyeti Olsun’’ diyerek Türk Di Kurumu’nun temellerini atmıştır.
Ertesi gün söz konusu cemiyetin kurulması hususunda Samih Rifat, Ruşen Eşref, Celal Safir ve Yakup Kadri İçişleri Bakanlığı’na başvurmuşlardır.
Böylelikle sonradan adı Türk Dil Kurumu’na çevrilecek olan Türk Dili Tektik Cemiyeti kurulmuştur.
Cemiyetin kuruluşuyla birlikte başlayan çalışmalar sürerken, Türk Dil Kurultayı’nın hazırlıkları da başlamıştır. Bu coşku ve heyecan içerisinde Türk Dil Kurultayı toplanmıştır. Kurultaya çok sayıda bilim adamı, gazeteci, yazar, devlet adamı ve sanatçı katılmıştır.
Atatürk, kurultayı baştan sona kadar izlemiştir.
Türkçe’nin gelişmesi, özleşmesi, zenginleşmesi yolunda Türk Dil Kurultay’larının çok önemli yeri vardır.
Türk Dil Kurumu, çalışmalarını aralıksız sürdürerek, Türk Dili’ni yabancı sözcüklerden arındırmaya çalıştı. Yazarlar ve Dil Bilimciler, binlerce sözcük üreterek yazı dili ile konuşma dilini birleştirdi. Aydın kişilerin söylediklerini böylece halk anlamaya başlamıştı.
Atatürk, çok önem verdiği Türkçemizin daha da zenginleşmesi uğruna yapılacak çalışmalar için ölümünden önce bankadaki parasını Türk Dil Kurumu’na bağışlamıştır…
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1923’te kurulması ile birlikte Atatürk’ün önderliğinde Türk Dil Kurultay’ının açılış günü olan 26 Eylül’de her yıl Dil Bayramı kutlanmaktadır.
Görüldüğü gibi Atatürk dil’in, insanlar arasında ortak duyarlılığı ve millet olma bilincini oluşturduğu düşüncesinden yola çıkarak Türk Dili’nin korunmasında ve gelişmesinde ön ayak olmuştur. Milli bütünlüğün devamını sağlamak için, Türkçeyi her zaman en doğru şekilde kullanmak gerekli bir önlem olarak görülmektedir.
